习题5.3 定积分换元法和分部积分法

习题5.3 定积分换元法和分部积分法

1. 填空题

【题目】

  1. $\frac{d}{dx}\int_{0}^{x}\sin (x - t)^{2}dt =$ ____;

  2. $\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}}\cos^{4}\theta d\theta =$ ____;

  3. $\int_{-2}^{3} x \sqrt{|x|} dx =$ ____;

  4. $\int_{-2}^{2}(x - 3)\sqrt{4 - x^2} dx =$ ____.

【解析】

  1. 令 $u = x - t$,则 $t = x - u, dt = -du$。当 $t = 0$ 时 $u = x$;当 $t = x$ 时 $u = 0$。

    $$\int_0^x \sin(x - t)^2 dt = -\int_x^0 \sin(u^2)du = \int_0^x \sin(u^2)du$$

    求导数得:

    $$\frac{d}{dx}\int_0^x \sin(u^2)du = \sin(x^2)$$
  2. 被积函数为偶函数,利用华里士(Wallis)公式:

    $$\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}}\cos^4\theta d\theta = 2\int_0^{\frac{\pi}{2}}\cos^4\theta d\theta = 2 \cdot \left(\frac{3}{4} \cdot \frac{1}{2} \cdot \frac{\pi}{2}\right) = \frac{3\pi}{8}$$
  3. 分段积分并利用奇偶性:

    • 在 $[-2, 2]$ 上,$x\sqrt{|x|}$ 为奇函数,积分为 0;
    • 剩余部分: $$\int_{-2}^3 x\sqrt{|x|}dx = \int_2^3 x\sqrt{x}dx = \int_2^3 x^{\frac{3}{2}}dx = \left[\frac{2}{5}x^{\frac{5}{2}}\right]_2^3 = \frac{2}{5}\left(3^{\frac{5}{2}} - 2^{\frac{5}{2}}\right) = \frac{2}{5}(9\sqrt{3} - 4\sqrt{2})$$
  4. 拆项积分:

    $$\int_{-2}^2 (x - 3)\sqrt{4 - x^2}dx = \int_{-2}^2 x\sqrt{4 - x^2}dx - 3\int_{-2}^2 \sqrt{4 - x^2}dx$$
    • $x\sqrt{4 - x^2}$ 为奇函数,积分为 0;
    • $\int_{-2}^2 \sqrt{4 - x^2}dx$ 为半径为 2 的上半圆面积:$\frac{1}{2}\pi (2)^2 = 2\pi$。 因此: $$0 - 3(2\pi) = -6\pi$$

2. 利用换元法计算定积分

【题目】

  1. $\int_{-1}^{1}\frac{x}{\sqrt{5 - 4x}} dx;$

  2. $\int_{-\frac{1}{2}}^{\frac{1}{2}}\frac{(\arcsin x)^2}{\sqrt{1 - x^2}} dx;$

  3. $\int_0^a x^2\sqrt{a^2 - x^2} dx\ (a > 0).$

【解析】

  1. 令 $t = \sqrt{5 - 4x} \implies 4x = 5 - t^2 \implies x = \frac{5 - t^2}{4}, dx = -\frac{1}{2}t dt$。 当 $x = -1$ 时 $t = 3$;当 $x = 1$ 时 $t = 1$。

    $$\int_{-1}^1 \frac{x}{\sqrt{5 - 4x}}dx = \int_3^1 \frac{\frac{5 - t^2}{4}}{t}\left(-\frac{1}{2}t\right)dt = \frac{1}{8}\int_1^3 (5 - t^2)dt = \frac{1}{8}\left[5t - \frac{t^3}{3}\right]_1^3$$

    $$= \frac{1}{8}\left[(15 - 9) - \left(5 - \frac{1}{3}\right)\right] = \frac{1}{8}\left(6 - \frac{14}{3}\right) = \frac{1}{8} \cdot \frac{4}{3} = \frac{1}{6}$$
  2. 被积函数为偶函数,凑微分:

    $$\int_{-\frac{1}{2}}^{\frac{1}{2}}\frac{(\arcsin x)^2}{\sqrt{1 - x^2}}dx = 2\int_0^{\frac{1}{2}}(\arcsin x)^2 d(\arcsin x) = 2\left[\frac{(\arcsin x)^3}{3}\right]_0^{\frac{1}{2}} = \frac{2}{3}\left(\frac{\pi}{6}\right)^3 = \frac{2\pi^3}{3 \times 216} = \frac{\pi^3}{324}$$
  3. 三角代换:令 $x = a\sin t, dx = a\cos t dt$。当 $x = 0$ 时 $t = 0$;当 $x = a$ 时 $t = \frac{\pi}{2}$。

    $$\int_0^{\frac{\pi}{2}}(a^2\sin^2 t)(a\cos t)(a\cos t)dt = a^4 \int_0^{\frac{\pi}{2}}\sin^2 t\cos^2 t dt = \frac{a^4}{4}\int_0^{\frac{\pi}{2}}\sin^2 2t dt$$

    $$= \frac{a^4}{8}\int_0^{\frac{\pi}{2}}(1 - \cos 4t)dt = \frac{a^4}{8} \cdot \frac{\pi}{2} = \frac{\pi a^4}{16}$$

3. 利用分部积分法计算定积分

【题目】

  1. $\int_{\frac{1}{e}}^{e}|\ln x|dx;$

  2. $\int_0^1 x\arctan xdx.$

【解析】

  1. 分段去绝对值:

    $$\int_{\frac{1}{e}}^e |\ln x|dx = \int_{\frac{1}{e}}^1 (-\ln x)dx + \int_1^e \ln x dx$$

    利用 $\int \ln x dx = x\ln x - x$:

    • $\int_{\frac{1}{e}}^1 (-\ln x)dx = -[x\ln x - x]_{\frac{1}{e}}^1 = -[(0 - 1) - (-\frac{1}{e} - \frac{1}{e})] = -[-1 + \frac{2}{e}] = 1 - \frac{2}{e}$;
    • $\int_1^e \ln x dx = [x\ln x - x]_1^e = (e - e) - (0 - 1) = 1$。 相加得: $$(1 - \frac{2}{e}) + 1 = 2 - \frac{2}{e} = \frac{2(e - 1)}{e}$$
  2. 分部积分:

    $$\int_0^1 x\arctan x dx = \frac{1}{2}\int_0^1 \arctan x d(x^2) = \frac{1}{2}\left[x^2\arctan x\right]_0^1 - \frac{1}{2}\int_0^1 \frac{x^2}{1 + x^2}dx$$

    $$= \frac{1}{2}\left(1 \cdot \frac{\pi}{4}\right) - \frac{1}{2}\int_0^1 \left(1 - \frac{1}{1 + x^2}\right)dx = \frac{\pi}{8} - \frac{1}{2}[x - \arctan x]_0^1 = \frac{\pi}{8} - \frac{1}{2}\left(1 - \frac{\pi}{4}\right) = \frac{\pi - 2}{4}$$

4. 分部积分综合求值

【题目】

已知 $f(\pi) = 1$ 且 $\int_{0}^{\pi}[f(x) + f''(x)]\sin x dx = 3$ ,求 $f(0)$ .

【解析】

对第二项 $\int_0^\pi f''(x)\sin x dx$ 连续进行两次分部积分:

$$\int_0^\pi f''(x)\sin x dx = \left[f'(x)\sin x\right]_0^\pi - \int_0^\pi f'(x)\cos x dx = 0 - \left([f(x)\cos x]_0^\pi - \int_0^\pi f(x)(-\sin x)dx\right)$$

$$= -[f(\pi)\cos\pi - f(0)\cos 0] - \int_0^\pi f(x)\sin x dx = -[-f(\pi) - f(0)] - \int_0^\pi f(x)\sin x dx = f(\pi) + f(0) - \int_0^\pi f(x)\sin x dx$$

将其代入原积分式:

$$\int_0^\pi [f(x) + f''(x)]\sin x dx = \int_0^\pi f(x)\sin x dx + \left(f(\pi) + f(0) - \int_0^\pi f(x)\sin x dx\right) = f(\pi) + f(0)$$

因此:

$$f(\pi) + f(0) = 3$$

代入 $f(\pi) = 1$,解得:

$$f(0) = 2$$

5. 证明下列等式

【题目】

  1. 设 $m, n$ 为自然数,则 $\int_0^1 x^m (1 - x)^n dx = \int_0^1 x^n (1 - x)^m dx$ ;

  2. $\int_{x}^{1}\frac{1}{1 + x^2} dx = \int_{1}^{\frac{1}{x}}\frac{1}{1 + x^2} dx\ (x > 0).$

【解析】

  1. 证明: 在积分 $\int_0^1 x^m (1 - x)^n dx$ 中作换元 $t = 1 - x$,则 $x = 1 - t, dx = -dt$。 当 $x = 0$ 时 $t = 1$;当 $x = 1$ 时 $t = 0$。

    $$\int_0^1 x^m (1 - x)^n dx = \int_1^0 (1 - t)^m t^n (-dt) = \int_0^1 t^n (1 - t)^m dt = \int_0^1 x^n (1 - x)^m dx$$

    证毕。

  2. 证明: 在右边积分 $\int_1^{\frac{1}{x}}\frac{1}{1 + t^2}dt$ 中作换元 $t = \frac{1}{u}$,则 $dt = -\frac{1}{u^2}du$。 当 $t = 1$ 时 $u = 1$;当 $t = \frac{1}{x}$ 时 $u = x$。

    $$\int_1^{\frac{1}{x}}\frac{1}{1 + t^2}dt = \int_1^x \frac{1}{1 + \frac{1}{u^2}}\left(-\frac{1}{u^2}\right)du = \int_x^1 \frac{1}{u^2 + 1}du = \int_x^1 \frac{1}{1 + x^2}dx$$

    证毕。


6. 积分方程求解

【题目】

设函数 $f(x)$ 连续,且 $\int_0^x yf(2x - y)dy = \frac{1}{2}\arctan x^2$ , $f(1) = 1$ ,求 $\int_1^2 f(x)dx$ .

【解析】

在左边积分中作换元:令 $u = 2x - y$,则 $y = 2x - u, dy = -du$。 当 $y = 0$ 时 $u = 2x$;当 $y = x$ 时 $u = x$。

$$\int_0^x y f(2x - y)dy = -\int_{2x}^x (2x - u)f(u)du = \int_x^{2x}(2x - u)f(u)du = 2x\int_x^{2x}f(u)du - \int_x^{2x}u f(u)du$$

因此方程为:

$$2x\int_x^{2x}f(u)du - \int_x^{2x}u f(u)du = \frac{1}{2}\arctan x^2$$

两边对 $x$ 求导:

$$2\int_x^{2x}f(u)du + 2x[2f(2x) - f(x)] - [2x f(2x) \cdot 2 - x f(x)] = \frac{1}{2} \cdot \frac{2x}{1 + x^4}$$

整理得:

$$2\int_x^{2x}f(u)du + 4x f(2x) - 2x f(x) - 4x f(2x) + x f(x) = \frac{x}{1 + x^4}$$

$$2\int_x^{2x}f(u)du - x f(x) = \frac{x}{1 + x^4}$$

代入 $x = 1$:

$$2\int_1^2 f(u)du - 1 \cdot f(1) = \frac{1}{1 + 1^4} = \frac{1}{2}$$

已知 $f(1) = 1$:

$$2\int_1^2 f(x)dx - 1 = \frac{1}{2} \implies 2\int_1^2 f(x)dx = \frac{3}{2} \implies \int_1^2 f(x)dx = \frac{3}{4}$$ docs
 |   |